หนังที่จะพาสำรวจ คุณค่าของคน , อำนาจความรุนแรงที่ชินชาในสังคมไทย

มองชีวิตคน ผ่าน พนักงานใหม่ (โปรดรับไว้พิจารณา) หนังเรื่องล่าสุดจากผู้กำกับสุดอินดี้ คุณเต๋อ นวพล ที่พาเราไปสำรวจชีวิตของฝ่าย HR ในบริษัท เอกชน “เฟรน” หญิงสาวที่กำลังรับหน้าที่ “เลือกคน” ที่จะเข้ามาทำงานในบริษัทที่บีบคั้นโดยเจ้านาย อีกด้านนึง เธอกำลังท้องลูก 3 สัปดาห์ ที่ลึกๆ แล้วเธอเองก็ต้องเลือกเช่นกันว่าจะ “เลือกคน” ให้มาอยู่โลกที่ไม่แน่นอน และคอยบีบคั้นให้ต้องรอดอยู่ตลอดเช่นกัน

ประเด็นอย่างหนึ่งที่เป็นแกนหลัก แล้วเราผู้ดูก็อาจถามมาก่อนรับชม ถามขณะรับชม “มันเกิดอะไรขึ้นกับชีวิตคนไทย“ และอาจจะสงสัยหนักกว่าเดิมเมื่อดูจบแล้ว มันพาเราไปถึงขั้นที่ว่า “แล้วเมื่อไหร่มันจะจบ” เช่นกัน

หนังใส่ประเด็นไว้เยอะ มาก ๆ จนผู้เขียนเองก็กว่าจะเริ่มตกผลึกได้และดึงตัวเองที่จะเริ่มเขียนพูดถึงหนังเรื่องนี้มันก็ใช้เวลา 1 อาทิตย์เต็ม เพราะเอาตรงๆ หนังมันก็หนักหน่วงมากเช่นกัน

“เราต่างเป็นทรัพยากรที่มีวันพัง และจะถูกแทนที่อยู่เสมอ” เมื่อมนุษย์ไม่ได้มีคุณค่าในตัวเอง หากแต่มีคุณค่าเพราะเป็นกลไกให้เกิดผลผลิตได้ หนังพาเราสำรวจกลไกบริษัทที่คุณค่าคนวัดด้วย KPI , ประสิทธิภาพที่คน ๆ นึงจะทำได้ ระบบที่จะบอกคุณ หากสวมบทบาทได้ไม่ดีพอ หรือ “ทน” กับมันไม่ได้ คุณก็หมด Value สิ่งนี้ถูกถ่ายทอดออกมาพร้อมความเป็นอยู่ของคนชั้นกลางผ่าน ผ่านเลนส์ของ HR ผู้ที่มีบทบาททั้งเป็นลูกสาว เป็นภรรยา และแม่ ผู้ที่กำลังจะตัดสินใจว่าจะให้คน ๆ นึง เข้ามาในระบบอย่างที่เป็นอยู่หรือไม่ มันเลยสมบูรณ์แบบสำหรับเรื่องราวที่จะดึงคุณดูให้เห็นตลอดทั้งเรื่อง ที่เรื่องราวอาจจะไม่เกี่ยวกับแค่บทบาทใน “คนในออฟฟิศ” แต่คือเรื่องของ “คนทั้งสังคม”

“ไม่อยู่กับอำนาจ ก็จะตายในระบบ” ทางรอดเดียวของสังคมที่บิดเบี้ยวแบบในหนังคือเป็นส่วนหนึ่งกับมัน หรือทนต่อไป ตัวละคร “เทน” สามีของเฟรน จึงเป็นตัวละครที่สะท้อนชั้นดีในการสะท้อนประเด็นดังกล่าว เราจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของตัวละครนี้ได้ชัดเจนที่สุด ในตอนต้นเขาเป็นเพียงแค่พนักงานขายธรรมดาเมื่อมีข้อพิพาทกับชาวบ้านธรรมดาบนท้องถนน เขาได้เพียงได้แต่ยกมือขอโทษ (ถึงตอนแรกจะเป็นฝ่ายปากดีก็ตาม) แต่เมื่อเขาได้เข้าหาอำนาจ คนในระบบ มีคอนเนคชั่น หรือแบ็คใหญ่ ? เมื่อเกิดข้อพิพาทกับฝ่ายเดิมบนท้องถนน เขาเป็นฝ่ายลงมือ เพราะรู้จะไม่ต้องรับผลหรือกลัวอะไรอีกต่อไป ไม่ใช่แค่จากสิ่งที่เกิดขึ้น แต่จะเป็นสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ทุกอณูของชีวิต

“รู้สึกล้น แค่พูดไม่ได้ เพราะเกรง” หากอำนาจจากสถานการณ์ของเทน เป็นเรื่องที่มองไม่เห็น ตัวละครอย่าง พี่จักร หัวหน้าออฟฟิศ คือ ตัวแทนของอำนาจที่ชัดเจน หากฉากไหนอยู่ในออฟฟิศตัวละครนี้มักจะซ่อนอยู่เสมอ ผ่านการถูกกล่าวถึง เวลาของตัวละครนี้มีเพียงนิดเดียว แต่ล้วนมีอิมแพคทั้งตัวละคร และคนดู โดยไม่ต้องทำให้เห็น พูดให้รู้ แต่เราต่างรู้สึกได้ เราสงสัยได้ จะคิดแทนตัวละครในหนังทันที่ว่า พี่จักร เราแตะไม่ได้

“ความรุนแรง แทรกซึม จนคนไทยชิน” ประเด็นสุดท้าย คือ ผู้เขียนสัมผัสได้ว่าตลอดทั้งเรื่องเอง หนังเปิดให้เห็นว่าความรุนแรงอยู่คู่กับทุกอณูของช่วงวัยคนไทยตลอดมา ตั้งแต่ ค่านิยมการเลี้ยงเด็กให้เป็น ”คน“ เพราะ ”ทุบตี“
”ด่า“ เพื่อให้รู้ว่าระบบที่เด็กเหล่านี้จะต้องไปเจอ พวกเขาจะทน กับมันได้ , การจราจร ทางรถ ระบบสัญจรไม่ดี คนไทยก็ล้วนแต่ใช้ความรุนแรงกับคู่กรณี จบที่โรงพัก การสัญจร ยังคงเดิม สุดท้ายความรุนแรงในออฟฟิศ ที่คนต่างก็ทนกับการ “ผลิต” ให้เกิดผลประโยชน์สูงสุดต่อ บริษัท ไม่ว่าจะแลกด้วยอะไร ผู้เขียนรู้สึกว่าความรุนแรงในเรื่องนี้พยามบอกมีมากกว่านี้ แต่ขอยกตัวอย่างเพียงเท่านั้น อะไรก็ตามแต่ มันชวนให้สงสัยว่า “เมื่อไหร่มันจะจบ” จริง ๆ

Human Resource พนักงานใหม่(โปรดรับไว้พิจารณา) ขอเรียกว่าเป็นงานที่ไร้ที่ติจริงๆ งานที่ถ่ายทอดชีวิตของคนชั้นกลาง ในสังคมที่ซ่อนความบิดเบี้ยว ความรุนแรง ผลกระทบจากทั้งอำนาจ และระบบที่ส่งกระทบต่อ ”คน“ ไม่ว่าด้วยทั้งบท งานภาพ สีอึมครึม เสียงประกอบ ข่าวที่ถูกแทรกออกมาถึงแม้จะเป็นข่าวที่ถูกแต่งขึ้น ? แต่ผู้เขียนรู้สึกว่าการผสานงานสร้างเหล่านี้มันทำงานได้หนักแน่นอย่างที่สุด ทุกเฟรมมันส่งพลังได้ตลอดทั้งเรื่อง งานชิ้นนี้ของนวพลจะถูกพูดถึงไปตลอดกาล เพราะเป็นงานที่บันทึกชีวิตคนไทย (บางกลุ่ม) ไว้จริงๆ ขอให้ความหดหู่ในเรื่องจะเป็นแค่อีกช่วงนึงที่มีตอนจบ เพราะความหวังเล็กๆ ของคนที่จะมีชีวิตที่คู่ควร เพราะมนุษย์คู่ควร ก็เท่านั้น.